بايسته مىنمود . عمر شكل مسجد را دگرگون نكرد ، بلكه تنها به مساحت آن افزود و ساختمان جديد را ، همچون عصر نبوى ، با خشت و تنه و شاخهء نخل فراز آورد . با اين توسعه ، طول مسجد از سمت قبله به شام ( در جهت شمالى ) 140 ذراع و عرض آن 120 ذراع شد . بلندى سقف نيز به 11 ذراع ، يعنى حدود 5 / 5 متر افزايش يافت ؛ بدين ترتيب ، 1100 متر مربع بر مساحت مسجد افزوده گشت و مسجد در سه جهت جنوبى و شمالى و غربى گسترش يافت . سه درِ جديد براى مسجد فراهم آمد و درهاى مسجد به شش باب رسيد و كف مسجد با حصير پوشانده شد . عمر همچنين در نورپردازى مسجد كوشيد و مبلغى در خور براى خوشبو كردن آن در روزهاى جمعه و ماه مبارك رمضان تعيين كرد . مسجد در عصر عثمان بن عفّان درست‌تر آن است كه گفته شود : توسعهء عصر عثمان ، بين سالهاى 29 و 30 هجرى انجام گرفته و مجموعاً ده ماه به درازا كشيده است . عثمان در شكل نخستين مسجد دگرگونىهايى به عمل آورد ؛ خشت‌هاى مسجد را با گچ و سنگ‌هاى نگارين عوض كرد و ستون‌هاى سنگى پر نقش و نگارِ آميخته به آهن و سرب را جايگزين تنه‌هاى نخل ساخت . سقف مسجد را هم كه پيش از آن ، از به‌هم بافتن شاخه‌هاى نخل و ريسمان درست شده بود ، با چوب ساج بنا كرد . چند طاق در سمت شرقى و غربى مسجد فراهم آورد و بر شمار ستون‌هاى مسجد افزود . گسترهء توسعهء عثمان در جنوب ، شمال و غرب مسجد ، حدود 496 متر مربّع ارزيابى شده است . مقصوره ( اتاقك ) ، يكى از نشانه‌هاى معمارى در